Onderstaand artikel is eerder verschenen in de serie ‘Portretten’ van Ons Oss, en komt uit het dubbelportret van Ella Sampers en Steven van Helden van Pivot Park Screening Centre. Zie onderaan de link naar het volledige artikel.

 

Het zal wel loslopen. Dat dachten wetenschappers wereldwijd. Een scenario à la SARS, MERS en de Mexicaanse griep werd voorspeld. Steven van Helden, manager Pivot Park Screening Centre (PPSC), deelde deze opvatting. Maar zoals iedereen weet, ondergaat en voelt, was dat allerminst het geval. “De snelheid waarmee COVID-19 om zich heen slaat… ongekend!”, aldus Steven.

Toen het coronavirus Europa had bereikt, gingen alle alarmbellen af. Harder dan ze ooit gerinkeld hebben. In Bergamo, Madrid, New York. Overal. Ook in Oss. Ook in het meest karakteristieke pand op Pivot Park: het oude, knalrode Banting* gebouw. Waar PPSC gevestigd is. “Hier knokken we op drie fronten mee tegen corona”, vertelt Steven strijdvaardig.

Medicijnontwikkeling met anderen (1)

Vanuit de European Lead Factory (ELF) wordt uiteraard dolgraag bijgedragen aan een medicijn tegen het coronavirus. Ook al wordt de crisis daar niet mee bezworen. “Het ontwikkelen van een geneesmiddel kost zeker vijftien jaar”, licht Steven toe. “Ter vergelijking: een vaccin is misschien binnen vijftien maanden beschikbaar. Toch is het belangrijk dat we met het medicijn aan de slag gaan, want je kunt er donder op zeggen dat er meer epidemieën en pandemieën komen. Zo is COVID ook een broertje van SARS en MERS. Als we bij een toekomstige uitbraak van een vergelijkbaar virus al een tijd op weg zijn, kunnen we veel sneller handelen.”

Steven verwacht dat de onderzoeksaanvragen bij ELF binnen zullen stromen, zodat het instituut andere onderzoekers kan helpen om veelbelovende startpunten voor een nieuw medicijn te vinden. En PPSC zelf zit ook niet stil. “Onze eigen ontwikkelaars hebben ook ideeën om dit virus aan te pakken.”

Bioassay voor eigen medicijnontwikkeling (2)

Ten tweede is PPSC druk met assay development om biologische experimenten uit te kunnen voeren. Steven: “We weten dat een bepaald viraal eiwit cruciaal is voor infectie bij mensen. Dat eiwit willen we dus blokkeren. We onderzoeken momenteel of we die blokkade kunnen meten met nieuwe, geavanceerde technologie die we sinds januari in huis hebben. Als dat lukt, kunnen we gaan screenen met onze uHTS-robots. En wie weet; wellicht zijn er bestaande geneesmiddelen die tegen het coronavirus werken, maar eerder gesneuveld zijn. Dan kan het plots snel gaan. PPSC-wetenschappers werken met een paar man aan een onderzoeksplan.”

Extra testcapaciteit (3)

Tot slot onderzoeken we of we accreditatie kunnen krijgen om diagnostische en klinische testen uit te gaan voeren, want het kan zomaar zijn dat er schaarste in de testlaboratoria ontstaat. En… PPSC is natuurlijk meester in schaalvergroting. “Momenteel ligt de maximale capaciteit in Nederland op 29.000 tests per dag. Maar wellicht heeft Nederland er straks miljoenen nodig. Stel: je test vandaag negatief op corona. Wat doe je dan een maand later? Juist, dan wil je het weer weten. Zo kan het natuurlijk hard gaan.”

Ook hier kan PPSC nog niet direct mee aan de bak. Steven vreest dat het verzoek maanden gaat duren. “Tenzij de nood heel hoog wordt door het versoepelen van de coronamaatregelen. Dan kan het in een stroomversnelling komen.”

Aangepaste werkwijze

Onderzoeken, plannen maken, wachten. Vooral dat laatste is lastig ten tijden van ‘oorlog’. Toch moeten Steven en zijn team het geduld opbrengen. En ondertussen blijven geloven in het drie-sporen-beleid. “De snelste route naar een constructieve bijdrage kan een bioassay zijn”, verwacht de chemicus. “Momenteel worden de pilot-experimenten uitgevoerd, waarna een voorstel geschreven kan worden. Daarnaast ben ik er zeker van dat er via de ELF een medicijn komen gaat. Ooit.”

Foto: Ons Oss

Hoe dan ook: Steven is een trots man. Hij is manager van een uniek, groots laboratorium. Op een historische plek. En zijn team werkt met man en macht met hem mee. “Aangepast natuurlijk”, glimlacht de manager. “Veel vanuit huis, maar ook in shifts in het lab. Op anderhalve meter afstand. Ik vind het geweldig dat onze medewerkers meteen de schouders eronder hebben gezet. Want dit móet door!”

*Even een stukje historie. Sir Frederick Grant Banting (1891-1941) was een Canadese arts. In 1923 won hij de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde voor de ontdekking van insuline. Op basis daarvan werd Organon opgericht door Saal van Zwanenberg. In samenwerking met de chemici Ernst Laqueur en Jacques van Oss vond hij een manier om op industriële schaal insuline uit de alvleesklier van geslachte varkens te extraheren.

 

Deze alinea’s zijn eerder verschenen in de serie ‘Portretten’ van Ons Oss, en komt uit het dubbelportret van Ella Sampers en Steven van Helden van Pivot Park Screening Centre. Lees het volledige artikel via deze link.

Back